Bệnh chàm da là một bệnh ngoài da mà những mảng da bị viêm, ngứa ngáy, nứt, đỏ, và khô, nhiều lúc xuất hiện các vết loang. Đây cũng căn bệnh viêm da dị ứng, rất phổ biến hiện nay theo thống kê, có đến 25% người mắc bệnh tại Việt Nam người.

Bệnh chàm da là gì?

Bệnh chàm da là một tình trạng bệnh ngoài da mãn tính dai dẳng có xu hướng tái phát nhiều lần. Bệnh dù không ảnh hưởng đến tính mạng của bệnh nhận tuy nhiên nó lại làm giảm chất lượng cuộc sống và thẩm mỹ của người bệnh khi vô tình mắc phải. Bệnh có thể được chia thành nhiều dạng khác nhau như chàm môi, chàm khô, chàm sinh dục,…

benh-cham-la-gi
Bệnh chàm da gây nên những tổn thương khó chịu trên da, bệnh có xu hướng tái phát.

Hiện tại, chưa có thuốc trị đặc hiệu cho căn bệnh nay, tuy nhiên việc điều trị các dấu hiệu cũng có những biện pháp phòng ngừa, tự chăm sóc tại nhà cũng giúp giảm ngứa và ngăn ngừa bệnh tái phát. Bệnh chàm da không phải là một căn bệnh truyền nhiễm nên các bạn hoàn toàn có thể an tâm.

Nguyên nhân bị chàm

Bệnh chàm da khởi phát có thể do 1 trong hai yếu tố: Cơ địa và dị ứng nguyên.

Cơ địa

  • Có thể bởi tính chất di truyền, gia đình trước đó đã có người bị chàm hay hen suyễn.
  • Những tác nhân kích thích từ bên trong, kèm theo đó có thể bị xơ gan, viêm xoang, viêm tai xương chũm, viêm đại tràng, một số bệnh về thận,…
  • Còn có nhiều ý kiến cho rằng nguyên nhân bị chàm là bởi rối loạn chức năng thận, tiêu hóa, rối loạn thần kinh vận mạch tuy nhiên vẫn chưa được chứng minh cụ thể.
nguyen-nhan-bi-cham
Chàm da khởi phát một phần do yếu tố di truyền từ người thân trong gia đình

Dị ứng nguyên

  • Những loại thuốc thường gây phản ứng
  • Các loại hóa chất gây bệnh trong nghề nghiệp: thuốc nhuộm, xi măng, nguyên liệu làm cao su, dầu mỡ, sơn xe, than đá, thuốc sâu, phân hóa học, acit, kiềm,…
  • Những vi sinh có cơ chế gây dị ứng: nấm, vi khuẩn, siêu vi.
  • Yếu tố vật lý: độ ẩm, ánh sáng, sự cọ sát, gãi cũng những tổn thương khác.
  • Quần áo, giày dép cao su, đồ dùng, nylon, bút máy, khăn len, phấn sáp, thuốc nhuộm tóc, kem bôi mặt.
  • Một số loại cây như: cúc tần, sơn, tía tô dại, rau đay, cỏ hoang.
  • Thức ăn: đặc biệt là những loài nhộng, cua, tôm, cá biển,…
hai-san-gay-cham-da
Hải sản, đặc biệt là các loại hải sản có vỏ dễ gây dị ứng cho da.

Một vài yếu tố khác khiến nguy cơ mắc bệnh chàm da ngày càng cao:

  • Là nhân viên chăm sóc sức khoẻ, có liên quan đến các bệnh ngoài da.
  • Sống tại khu vực thành thị, ô nhiễm môi trường, không khí,…
  • Có chứng rối loạn hành vi (ADHD)
  • Làn da nhạy cảm, dễ bị dị ứng với kim loại, hóa chất,…

Triệu chứng bệnh chàm da là gì?

Ngứa là biểu hiện đặc chứng của bệnh chàm. Đây cũng là dấu hiệu xuất hiện đầu tiền bệnh chàm da, ngứa ngáy thường xuất hiện ngay từ lúc da bắt đầu nổi đỏ cho đến khi bệnh lặn hẳn. Với cường độ dữ dội, ngứa ngáy thường nhiều hơn về đêm có thể gây rối loạn giấc ngủ của người bệnh.

Một vài dấu hiệu gặp là:

  • Da khô.
  • Ngứa, các cơn ngứa dữ dội hơn về đêm.
  • Các mảng da có màu xám nâu hay đỏ thường xuất hiện trên bàn chân, bàn tay, cổ tay, đầu gối, cổ, mi mắt, phần trên ngực và bên trong các nếp gấp của khuỷu tay cùng đầu gối, đồi với chàm ở trẻ sơ sinh thì thường gặp tại da đầu và mặt.
  • Mọc các mụn nước nhỏ, nổi gồ lên trên bề mặt da, bên trong chứa dịch, khi người bệnh gãi hay cào xước da dẫn đến chảy dịch đóng vảy.
  • Tình trạng đống vảy nhiều làm cho da trở nên dày hơn, nứt rạn.
  • Da trở nên nhạy cảm, dễ trầy da, sưng phù khi gãi ngứa.
  • Bệnh chàm ở trẻ em thường bắt đầu xuất hiện trước 5 tuổi, bệnh có thể kéo dài cho đến khi các em trưởng thành. Trong một số trường bệnh, bệnh bùng phát thành từng đợt theo một chu kì rồi sau đó sẽ biến mất hẳn, không có dấu hiện nào trong vài năm.
dau-hieu-benh-cham-da
Triệu chứng bệnh chàm da xuất hiện trên tay.

Dấu hiệu bệnh chàm ở trẻ sơ sinh dưới 2 tuổi

Trẻ dưới 2 tuổi thường dễ mắc bệnh và thường được biết đến với cái tên là bệnh chàm sữa ở trẻ sơ sinh, bệnh xuất hiện trên mặt và da đầu. Các mụn nước mọc lên, khi lớn có thể tự rỉ dịch. Phát ban gây cảm giác ngứa ngáy cho trẻ cản trở việc ngủ. Khi trẻ cào gãi, xoa khiến da bị xước có thể dẫn đến tình trạng nhiễm trùng da.

Dấu hiệu bệnh chàm da ở tuổi dậy thì

Bệnh thường được gặp ở phía sau nếp gấp của đầu gối hoặc khuỷu. Ngoài ra cũng được gặp ở cổ, mắt cá chân, cổ tay, tại nếp gấp giữa chân và mông.

Bệnh chàm khô thường đóng vảy, da dày hơn, gồ ghề. Bệnh có thể thể phát triển thành mạch gây ngứa vĩnh viễn cho người bệnh

Dấu hiệu chàm da ở người lớn

Bệnh xuất hiện tại các nếp nhăn ở đầu gối hoặc cổ là chủ yếu. Bệnh phát triển nhanh có thể bao phủ phần lớn cơ thể. Đặc biệt gây nên những tổn thương cho da trên mặt, cổ, và quanh mắt.
Da khô, tróc vảy. Ở người lớn tình trạng da khô đóng vảy có thể vảy nhiều hơn so với ở trẻ em. Có thể gây ngứa vĩnh viễn. Nhiều trường hợp có thể bị nhiễm trùng da.

N

trieu-chung-benh-cham-da

Nhiều người đã bị chàm da từ khi còn nhỏ khi trưởng thành không còn gặp tình trạng này nữa thường sẽ có làn da dễ bị kích thích, da khô.

Những yếu tố ảnh hưởng xấu đến tình trạng bệnh chàm

Đại đa số người mắc bệnh chàm da đều có vi khuẩn Staphylococcus aureus ở trên da. Những vi khuẩn này phát triển nhanh chóng khi khi lớp bảo vệ bị phá vỡ khiến những triệu chứng của bệnh thêm nặng hơn, tình trạng này thường gặp ở trẻ nhỏ khi hệ miễn dịch của trẻ còn yếu. Một vài yếu tố khác có thể kể đến như:

  • Tắm nước nóng quá lâu khiến da bị khô.
  • Cào, gãi quá mạnh làm cho da bị tổn thương.
  • Virus và vi khuẩn.
  • Căng thẳng, mệt mỏi, stress,…
  • Ra nhiều mồ hôi
  • Nhiệt độ và độ ẩm thay đổi đột ngột.
  • Tiếp xúc trực tiếp với xà phòng, chất tẩy rửa,…
  • Tiếp xúc với len từ thảm, chăn hoặc quần áo,…
  • Tiếp xúc với lông động vật, phấn hoa và bụi.
  • Không khí, nguồn nước bị ô nhiễm, khói thuốc lá và các chất kích thích khác như rượu bia,…
  • Ăn các thực phẩm dễ gây kích ứng cho da như sữa, trứng, đậu phộng, cá, lúa mì, đậu nành,… nhất ở đối tượng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Có những loại thuốc trị bệnh chàm nào?

Thuốc trị bệnh chàm (eczema) được chia làm hai loại gồm thuốc bôi ngoài da và thuốc uống. Tuy nhiên, theo các bác sĩ da liễu thì không phải người bệnh chàm nào cũng được chỉ định dùng các thuốc giống nhau.

Các loại thuốc hay liều lượng của thuốc sẽ phụ thuốc vào từng thể trạng của bệnh nhân. Đặc biệt với các loại thuốc trị bệnh chàm ở trẻ em mẹ cần sử dụng đúng chỉ dẫn và liều lượng mà bác sĩ chỉ định. Một số thuốc phổ biến dùng để điều trị bệnh chàm như:

Hồ nước bôi ngoài da

ho-nuoc-boi-ngoai-da
Hồ nước thường được dùng với những trường hợp bệnh mới khởi phát.

Loại dung dịch này sẽ được dùng trong giai đoạn đầu khởi phát bệnh với những biểu hiện như da mẩn đỏ, chảy nước ít. Hồ nước sẽ có tác dụng làm dịu da, giảm ngứa, ngăn chặn lây lan bệnh sang vùng da khác.

Thuốc trị bệnh chàm da từ một số dung dịch

dung-dich-tri-cham
Các trường hợp chàm da nặng có thể sử dụng một số dung dịch để điều trị.

Trong giai đoạn chàm bán cấp với các triệu chứng xuất hiện như mụn nước, rỉ dịch, ngứa nhiều thì người bệnh có thể sử dụng đến một số loại dung dịch như: Jarish, Natri clorid 0,9%, Thuốc tím 0,001%, Vioform 1%….

Thuốc mỡ – thuốc trị bệnh chàm trong giai đoạn mạn tính

Chàm mạn tính sẽ khiến da nứt nẻ ở bàn tay, bàn chân, dày da, ngứa gãi nhiều, bệnh phát triển theo từng đợt thuyên giảm rồi lại tái phát. Lúc này, người bệnh sẽ phải sử dụng đến thuốc trị chàm dạng thuốc mỡ với hai dạng là: Thuốc kháng sinh bôi ngoài da dạng mỡ và thuốc mỡ chứa corticosteroid.

  • Thuốc dạng kem chứa corticosteroid thoa tại chỗ có chứa chất chống viêm, kháng khuẩn. Đối với các trẻ nhỏ chỉ nên dùng loại thuốc có nồng độ thấp phù hợp cho da như hydrocortisol 1% hoặc clobetasol butyrate 0,05% thoa ngày 1-2 lần. Trong trường hợp sử dụng sai nồng độ, bôi với mật độ quá dày, bôi dài ngày sẽ xảy ra những tác dụng phụ nhiễm nấm, teo da, da bị mất màu, bệnh lan rộng và trầm trọng hơn.
  • Thuốc kháng sinh chỉ nên dùng cho trường hợp nghi ngờ có nhiễm trùng. Nếu điều trị dài ngày, liều cao có thể gây mỏng da, mạch nông bị gian.thuoc-boi-tri-cham

Thuốc mỡ có chứa corticosteroid thường được sử dụng phổ biến.

Acid Salicylic

Thuốc có tác dụng làm tróc mạnh lớp sừng da, điều chỉnh những bất thường của quá trình sừng hóa, sát khuẩn nhẹ vì thế được dùng trong trường hợp chàm dày sừng.

Những lưu ý khi sử dụng thuốc trị bệnh chàm

Một số loại thuốc thường mang đến những tác dụng phụ có hại, thậm chí là nguy hiểm cho cơ thể nếu không được dùng đúng cách. Vì vậy, để tránh những phiền toái người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ và tuân theo liều lượng đã được kê đơn.

Bên cạnh đó, cần lưu ý một số điểm sau:

  • Với dạng thuốc mỡ, kem bôi chỉ cần bôi một lượng vừa đủ lên vùng da cần điều trị, xoa nhẹ 1-3 lần/ngày.
  • Không nên dùng trong các trường hợp bị chàm nhiễm khuẩn, vì có thể khiến tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn.
  • Không bôi quá nhiều hay bôi trên diện rộng vì có thể gây biến chứng do tác dụng phụ của thuốc điển hình là bảo mòn da, teo da, khô da, mất sắc tố da, giãn mạch nông…
  • Bên cạnh việc dùng thuốc, đừng quên kem dưỡng ẩm cho da để da không bị khô khiến bệnh nặng hơn. Theo các chuyên gia da liễu, ngay sau khi tắm xong khoảng 3 phút các bạn nên thoa luôn kem dưỡng ẩm nhằm đạt hiệu quả tốt nhất.
  • Không nên quá lạm dụng vào thuốc, đặc biệt các thuốc chứa corticosteroid nếu được sử dụng trong thời gian dài có thể mang lại những tác dụng phụ gây hại cho da.
duong-am-cho-da
Sử dụng một số kem dưỡng ẩm hàng ngày cho da, tránh tình trạng khô da.

Ngoài ra, các thuốc trị bệnh chàm chỉ mang lại công dụng làm giảm nhanh những biểu hiện phát ra bên ngoài da của bệnh chàm trong thời gian nhất định, bệnh vẫn có thể tái phát trỏe lại. Vì vậy, bạn nên có chế độ sinh hoạt, chăm sóc da hợp lý để bệnh không tái phát trở lại.

Trên đây là những thông tin giúp các bạn hiểu rõ về bệnh chàm là gì? Những dấu hiệu và nguyên nhân bị chàm để các bạn có thể phòng ngừa, nhận biết điều trị bệnh một cách xớm nhất đảm bảo sức khỏe cho mình.